Βάση Ασκήσεων

ΣΥΖΗΤΗΣΗ «Η παιδεία είναι απαραίτητη, για να μάθει ο Ελληνας να συμβιώνει με το διαφορετικό»

Στα σχολεία τα ανθρώπινα δικαιώματα
Της ΝΑΝΤΙΑΣ ΓΙΑΝΝΙΡΗ

Η απόκτηση παιδείας με την εισαγωγή απαραιτήτως στη βασική εκπαίδευση ειδικού μαθήματος ανθρωπίνων δικαιωμάτων, είναι ο μόνος τρόπος για να διαμορφώσουν οι σύγχρονοι Ελληνες συνείδηση σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα, τα οποία δικαιούνται να απολαμβάνουν τόσο οι ίδιοι όσο και κάθε άτομο που ζει στην επικράτεια, αλλά και «να σπάσει ο μύθος του ενιαίου και του αδιαφοροποίητου της ελληνικής κοινωνίας».

Η άλλη όψη της νομοθεσίας είναι η εφαρμογή τηςκαι εκεί χωλαίνει η Ελλάδα, είπε ο αντιπρόσωπος της Υπάτης Αρμοστείας του ΟΗΕ Ρ. Γουάιτ (φωτ. δεξιά) 
Σ' αυτό το βασικό σημείο συμφώνησαν χθες ο Συνήγορος του Πολίτη καθηγητής Γ. Καμίνης, η ευρωβουλευτής ΠΑΣΟΚ Αννα Καραμάνου, καθώς και η βουλευτής της Ν.Δ. Μαριέττα Γιαννάκου σε συζήτηση για τα «Ανθρώπινα Δικαιώματα στην Ε.Ε. και την Ελλάδα». Η συζήτηση έγινε με τη συμμετοχή μεγάλου φάσματος μη κυβερνητικών οργανώσεων ύστερα από πρωτοβουλία της ευρωβουλευτού που άνοιξε έτσι έναν δημόσιο διάλογο σ' ένα θέμα το οποίο, όπως τόνισε, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα μετά την πρόσφατη ευρωπαϊκή έρευνα-σοκ που αποκάλυψε ένα εσωστρεφές, εθνοτικό και ξενοφοβικό προφίλ του σύγχρονου Ελληνα. 

«Βλέπουμε μια κοινωνία φοβισμένη απέναντι σ' ό,τι αποκλείνει από την πλειοψηφία. Μια κοινωνία που δεν θέλει ν' ακούσει ούτε να δει. Υπάρχουν τα παραδείγματα των μονάδων του ΟΚΑΝΑ, των ψυχιατρικών ξενώνων, αλλά και τα προβλήματα που αναμένουμε με τη δημιουργία τζαμιών. Η παιδεία είναι απαραίτητη για να μάθει ο Ελληνας να συμβιώνει με το διαφορετικό», είπε ο κ. Καμίνης.

Η αστυνομική βία, οι συνθήκες κράτησης, η ελευθερία της θρησκείας, η καταπολέμηση του ρατσισμού, οι μαζικές απελάσεις, οι διακρίσεις σε βάρος μειονοτήτων, η ισότητα των δύο φύλων, η κοινωνική ασφάλιση, η αρωγή και καταπολέμηση του αποκλεισμού είναι τα κύρια θέματα προστασίας δικαιωμάτων για την Ελλάδα που αναφέρονται στην πρώτη ετήσια έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τα θεμελιώδη δικαιώματα στην Ε.Ε. (2002). Αιχμή του «ελληνικού» ελλείμματος αποτελεί το ζήτημα των συνθηκών κράτησης-αστυνομικής βίας και της συμπεριφοράς προς τους Ρομά, είπε ο καθηγητής Αλ. Σισιλιάνος, συντάκτης της ελληνικής έκθεσης του Δικτύου Εμπειρογνωμόνων της Ε.Ε. για τα Δικαιώματα, ενώ τόνισε ότι πολλά από τα ζητήματα που θίγονται στην έκθεση του Κοινοβουλίου, με κορυφαίο το μεταναστευτικό, αποτελούν κοινό πρόβλημα σεβασμού των δικαιωμάτων σε χώρες της Ε.Ε.

Πάντως, η χώρα μας είναι τελευταία στη συμμετοχή γυναικών στην πολιτική και στα κέντρα αποφάσεων όχι μόνο στις 15 χώρες της Ε.Ε., αλλά και από τις 10 υπό ένταξη χώρες, επισήμανε η κ. Καραμάνου. 

Κοινός τόπος, χθες, στάθηκε και η διαπίστωση του αντιπροσώπου της Υπάτης Αρμοστείας για τους Πρόσφυγες, κ. Ρ. Γουάιτ, πως δεν είναι πάντα το έλλειμμα στη νομοθεσία, αλλά η εφαρμογή του νόμου η οποία χωλαίνει. «Το 2003 έχουν αναγνωριστεί ως πρόσφυγες 28 άτομα (ποσοστό 0,8%) έναντι των 295 το 2001 και των 100 το 2002. Την ίδια ώρα, το μέσο ποσοστό αναγνώρισης στις ευρωπαϊκές χώρες είναι 20%. Γιατί συμβαίνει αυτό;», αναρωτήθηκε. «Το 20% των αιτούντων άσυλο έχουν υποστεί βασανιστήρια. Φέτος, εκδώσαμε 114 πιστοποιητικά, αλλά άσυλο πήραν 28 άνθρωποι», συμπλήρωσε η κ. Μ. Καλλή από το Ιατρικό Κέντρο Αποκατάστασης Θυμάτων Βασανιστηρίων. 

Οι σαφείς οδηγίες και η εκπαίδευση των αστυνομικών - Λιμενικών Αρχών ώστε να υπάρχει πραγματική πρόσβαση στη διαδικασία ασύλου, η βελτίωση των συνθηκών υποδοχής (υπάρχουν 1.300 θέσεις -το 2003 αιτήθηκαν άσυλο 6.000) είναι δύο μόνο επισημάνσεις της Αρμοστείας προς την κυβέρνηση.

Στα θρανία

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ αρκετό να ψηφιστούν νόμοι για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ελλάδα, αλλά πρέπει και να εφαρμόζονται, για να μη βρίσκεται συνεχώς υπό κατηγορίαν η χώρα. Προπαντός, όμως, πρέπει να αλλάξει η νοοτροπία και η συμπεριφορά των Ελλήνων απέναντι σε συνανθρώπους με ιδιαιτερότητες.

ΕΙΝΑΙ, ΕΠΟΜΕΝΩΣ, θέμα αγωγής και εκπαίδευσης, όπως επισημάνθηκε σε δημόσια συζήτηση που έγινε χθες με θέμα τα «Ανθρώπινα δικαιώματα στην Ευρωπαϊκή Ενωση και την Ελλάδα», όπου αναλύθηκαν τα στοιχεία της πρόσφατης ευρωπαϊκής έρευνας-σοκ, που αποκάλυψε το ξενοφοβικό έως ρατσιστικό πρόσωπο των Ελλήνων.

ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΚΗ να εισαχθεί μάθημα στα σχολεία της βασικής εκπαίδευσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα συμφώνησαν ο Συνήγορος του Πολίτη καθηγητής Γ. Καμίνης, η ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Αννα Καραμάνου και η βουλευτής της Ν.Δ. Μαριέττα Γιαννάκου. Τονίστηκε ότι με το μάθημα θα διαμορφωθεί συνείδηση για τα θεμελιώδη δικαιώματα που έχουν όλοι όσοι βρίσκονται στο ελληνικό έδαφος, ανεξαρτήτως φυλής, χρώματος, θρησκείας, ιδιαιτερότητας κ.τ.λ.

ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ, ωστόσο, να αναγνωρίσει κανείς, ότι οι μαθητές, ιδιαίτερα μάλιστα του Δημοτικού σχολείου, που συμβιώνουν με τα παιδιά αλλοδαπών, μεταναστών και προσφύγων, συμπεριφέρονται διαφορετικά από τους μεγάλους. Δεν κάνουν διακρίσεις και δεν έχουν διαποτιστεί από το ξενοφοβικό πνεύμα.

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ βρίσκεται στην κοινωνία των ενηλίκων και στον κρατικό μηχανισμό ιδιαίτερα. Η γενική έκθεση του Δικτύου Ανεξαρτήτων Νομικών για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ε.Ε. επισημαίνει δέκα αδύνατα σημεία της ελληνικής νομοθεσίας και γενικότερα της πολιτικής της.

ΚΑΤΗΓΟΡΕΙΤΑΙ η Ελλάδα: για πράξεις αστυνομικής βίας σε βάρος πολιτών και κρατουμένων, για την έλλειψη συνθηκών ασφάλειας των εργατών, Ελλήνων και ξένων, για μη συμμόρφωση σε δικαστικές αποφάσεις, για υπερβολικό ποσοστό κρατουμένων, για περιορισμούς στη θρησκευτική ελευθερία, για μεροληπτική μεταχείριση των Τσιγγάνων, των προσφύγων κ.τ.λ.

ΑΥΤΗ η «μαύρη λίστα» με τις κατηγορίες πρέπει να ευαισθητοποιήσει το κράτος, ώστε να υποχρεώσει τα όργανά του να συμπεριφέρονται όμοια σε όλους τους πολίτες που βρίσκονται στη χώρα, χωρίς διακρίσεις, διότι όλοι έχουν τα ίδια δικαιώματα στη δημοκρατία, της οποίας κύριο γνώρισμα είναι η ισότητα.

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων θα πρέπει να αρχίσουν από τη δημόσια διοίκηση, από τις κρατικές και δημοτικές υπηρεσίες που βρίσκονται σε άμεση επαφή με τον πολίτη.
ΑΛΛΑ και οι πολίτες χρειάζεται να μάθουν, ότι τα δικαιώματα που έχουν οι ίδιοι, τα έχουν και όλοι οι άλλοι. Πρέπει ακόμη να μάθουν «να συμβιώνουν με το διαφορετικό», όπως είπε ο Συνήγορος του Πολίτη, καθηγητής Γ. Καμίνης. Με άλλα λόγια, να μάθουν οι πολίτες τα δικαιώματά τους, αλλά και να απαιτούν να λειτουργεί η δημοκρατία.




ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 11/11/2003